Ad rivum eundem lupus et agnus venerant
Siti compulsi ; superior stabat lupus
Longeque inferior agnus . Tunc fauce improba
Latro incitatus iurgii causam intulit .
Cur , inquit , turbulentam fecisti mihi
Aquam bibenti ? Laniger contra timens :
Qui possum , quæso , facere , quod quereris , lupe ?
A te decurrit ad meos haustus liquor .
Repulsus ille veritatis viribus :
Ante hos sex menses male , ait , dixisti mihi .
Respondit agnus : Equidem natus non eram .
Pater hercle tuus , ille inquit , male dixit mihi .
Atque ita correptum lacerat iniusta nece .
Hæc propter illos scripta est homines fabula ,
Qui fictis causis innocentes opprimunt .
lupus substantivo masculino, nominativo singular
Lobo.
Wiktionary
O sujeito.
agnus substantivo masculino, nominativo singular
Cordeiro.
Wiktionary
O sujeito.
rivus substantivo masculino, acusativo singular
Pequena corrente de água; riacho, regato.
Wiktionary
Para onde.
idem pronome, acusativo masculino singular
O mesmo.
Wiktionary
Concorda com rivum: o mesmo.
venio verbo, mais-que-perfeito do indicativo, 3ª pessoa do plural
Vir (a um lugar), chegar, alcançar.
Wiktionary
sitis substantivo feminino, ablativo singular
Sede.
Wiktionary
A causa: pela sede.
compello verbo, particípio perfeito, nominativo masculino plural
Compelir, reduzir à força a certa condição ou estado.
Wiktionary
Os dois, impelidos.
superior adjetivo, nominativo masculino singular
(De lugar) mais alto, de cima.
Wiktionary
Predicativo: mais acima.
sto verbo, imperfeito do indicativo, 3ª pessoa do singular
Estar de pé.
Wiktionary
longe advérbio
Amplamente, grandemente, muito.
Wiktionary
inferior adjetivo, nominativo masculino singular
Mais baixo em situação ou lugar.
Wiktionary
Predicativo: mais abaixo.
agnus substantivo masculino, nominativo singular
Cordeiro.
Wiktionary
O sujeito, com stabat subentendido.
faux substantivo feminino, ablativo singular
Garganta, goela.
Wiktionary
O meio: com a goela.
improbus adjetivo, ablativo feminino singular
Ávido, desregrado, voraz.
Wiktionary
Concorda com fauce.
latro substantivo masculino, nominativo singular
Salteador de estrada; bandido; ladrão.
Wiktionary
O sujeito: o ladrão, isto é, o lobo.
incito verbo, particípio perfeito, nominativo masculino singular
(Figurado) incitar, estimular, excitar, instigar.
Wiktionary
Concorda com latro.
iurgium substantivo neutro, genitivo singular
Briga, contenda, disputa, altercação.
Wiktionary
De briga.
causa substantivo feminino, acusativo singular
Motivo, razão, pretexto.
Wiktionary
O objeto direto.
infero verbo, perfeito do indicativo, 3ª pessoa do singular
Apresentar, introduzir; causar, ocasionar.
Wiktionary
cur advérbio
Por quê; por que motivo; com que fim.
Wiktionary
inquam verbo, presente do indicativo, 3ª pessoa do singular
Dizer.
Wiktionary
Diz o lobo.
turbulentus adjetivo, acusativo feminino singular
Tempestuoso, turbulento.
Wiktionary
Predicativo de aquam, na linha seguinte: turva.
facio verbo, perfeito do indicativo, 2ª pessoa do singular
Fazer, produzir.
Wiktionary
ego pronome, dativo
Eu (pronome pessoal da 1ª pessoa do singular).
Wiktionary
Para mim.
aqua substantivo feminino, acusativo singular
Água.
Wiktionary
O objeto de fecisti.
bibo verbo, particípio presente, dativo masculino singular
Beber.
Wiktionary
Concorda com mihi: a mim, que bebo.
laniger adjetivo, nominativo masculino singular
(Poético) que tem lã, lanígero.
Wiktionary
O sujeito: o que tem lã, o cordeiro.
timeo verbo, particípio presente, nominativo masculino singular
Ter medo, temer.
Wiktionary
Temendo.
qui pronome
(Interrogativo) de que modo? como? por que meio?
Wiktionary
Advérbio, a forma antiga do ablativo: como?.
possum verbo, presente do indicativo, 1ª pessoa do singular
Ser capaz de, poder.
Wiktionary
quæso verbo, presente do indicativo, 1ª pessoa do singular
Rogar, pedir.
Wiktionary
Por favor.
facio verbo, infinitivo presente
Fazer (sobretudo um ato determinado, numa ocasião).
Wiktionary
Completa possum.
qui pronome, acusativo neutro singular
Que, quem, o qual.
Wiktionary
Aquilo que: o objeto de facere.
queror verbo, presente do indicativo, 2ª pessoa do singular
Queixar-se, lamentar-se, deplorar.
Wiktionary
Depoente: te queixas.
lupus substantivo masculino, vocativo singular
Lobo.
Wiktionary
A quem o cordeiro fala.
ab preposição
(Afastamento) de, para longe de, fora de.
Wiktionary
tu pronome, ablativo singular
Tu; você (no singular).
Wiktionary
De onde.
decurro verbo, presente do indicativo, 3ª pessoa do singular
Correr, fluir ou mover-se para baixo.
Wiktionary
meus adjetivo, acusativo masculino plural
Meu.
Wiktionary
Concorda com haustus.
haustus substantivo masculino, acusativo plural
Aquilo que se bebe; bebida, gole.
Wiktionary
Para onde.
liquor substantivo masculino, nominativo singular
Líquido, fluido.
Wiktionary
O sujeito.
repello verbo, particípio perfeito, nominativo masculino singular
Empurrar ou fazer recuar, afastar; rejeitar, repelir.
Wiktionary
Particípio, concorda com «ille»: o lobo, repelido.
ille pronome demonstrativo, nominativo masculino singular
Aquele; aquilo; ele, ela.
Wiktionary
O sujeito: o lobo.
veritas substantivo feminino, genitivo singular
Verdade, veracidade.
Wiktionary
Genitivo: as forças «da verdade».
vis substantivo feminino, ablativo plural
(No plural) força; poder; vigor; capacidade.
Wiktionary
Ablativo de «vis»: o meio, pelo qual o lobo é repelido.
Com acusativo: «ante hos sex menses», antes destes seis meses, isto é, seis meses atrás.
hic pronome demonstrativo, acusativo masculino plural
Este; estes (no plural).
Wiktionary
Concorda com «menses».
mensis substantivo masculino, acusativo plural
Mês.
Wiktionary
Acusativo, depois de «ante».
Com «dicere», «falar mal de» alguém, que vai no dativo («mihi»). O Wiktionary registra a expressão também como um verbo só, «maledico», «caluniar, falar mal de».
aio verbo, presente do indicativo, 3ª pessoa do singular
Dizer, falar, afirmar.
Wiktionary
Intercalado na fala do lobo, como «inquit»: «diz ele».
dico verbo, perfeito do indicativo, 2ª pessoa do singular
Dizer, falar, pronunciar, mencionar.
Wiktionary
Com «male»: «falaste mal de mim».
ego pronome pessoal, dativo singular
Eu (pronome pessoal da 1ª pessoa do singular).
Wiktionary
Dativo com «male dicere»: de quem se fala mal.
respondeo verbo, perfeito do indicativo, 3ª pessoa do singular
Replicar, responder.
Wiktionary
equidem advérbio
Na verdade; de fato; certamente.
Wiktionary
Usado sobretudo por quem fala de si, como aqui: «quanto a mim».
nascor verbo, particípio perfeito, nominativo masculino singular
Nascer, ser gerado.
Wiktionary
Com «eram», forma o mais-que-perfeito de «nascor», verbo depoente (de forma passiva e sentido ativo): «eu tinha nascido».
sum verbo, imperfeito do indicativo, 1ª pessoa do singular
Ser, estar; existir.
Wiktionary
Auxiliar de «natus»: «natus eram», «eu tinha nascido».
pater substantivo masculino, nominativo singular
Pai.
Wiktionary
O sujeito de «dixit».
mehercule interjeição
Expressão de surpresa, irritação ou excitação.
Wiktionary
Hercle é a forma breve de mehercule: «por Hércules!», jura de quem se irrita.
tuus pronome possessivo, nominativo masculino singular
Teu.
Wiktionary
Concorda com «pater».
dico verbo, perfeito do indicativo, 3ª pessoa do singular
Dizer, falar, pronunciar, mencionar.
Wiktionary
Com «male», como no verso 10: «falou mal de mim».
atque conjunção
E, e também, e além disso, e até.
Wiktionary
corripio verbo, particípio perfeito, acusativo masculino singular
Agarrar, arrebatar, apanhar; deitar as mãos com violência a.
Wiktionary
Particípio no acusativo, o objeto de «lacerat»: o cordeiro, agarrado.
lacero verbo, presente do indicativo, 3ª pessoa do singular
Rasgar, despedaçar.
Wiktionary
O sujeito subentendido é o lobo.
iniustus adjetivo, ablativo feminino singular
Injusto, indevido.
Wiktionary
Concorda com «nece».
nex substantivo feminino, ablativo singular
Assassínio, matança, morte violenta (em oposição a «mors»).
Wiktionary
Ablativo de «nex»: o modo, «com morte injusta».
hic pronome demonstrativo, nominativo feminino singular
Este, esta.
Wiktionary
Concorda com «fabula», no fim do verso: «esta fábula».
propter preposição
Por causa de, por conta de, por.
Wiktionary
Com acusativo: «propter illos homines», por causa daqueles homens.
ille pronome demonstrativo, acusativo masculino plural
Aquele; aqueles (no plural).
Wiktionary
Concorda com «homines».
scribo verbo, particípio perfeito, nominativo feminino singular
Escrever.
Wiktionary
Com «est», forma o perfeito passivo, «foi escrita»; concorda com «fabula».
sum verbo, presente do indicativo, 3ª pessoa do singular
Ser, estar; existir.
Wiktionary
Auxiliar de «scripta».
homo substantivo masculino, acusativo plural
Ser humano, pessoa, homem.
Wiktionary
Acusativo, depois de «propter».
fabula substantivo feminino, nominativo singular
Fábula, conto, história.
Wiktionary
O sujeito de «scripta est».
qui pronome relativo, nominativo masculino plural
Que, quem, o qual.
Wiktionary
O sujeito de «opprimunt»; retoma «homines».
fingo verbo, particípio perfeito, ablativo feminino plural
Dissimular; alterar a verdade para enganar; fingir, forjar, inventar.
Wiktionary
Particípio, concorda com «causis»: motivos inventados.
causa substantivo feminino, ablativo plural
Motivo, razão, pretexto.
Wiktionary
Ablativo: o meio, «com pretextos».
innocens adjetivo, acusativo masculino plural
Irrepreensível, sem culpa, inocente.
Wiktionary
Usado como substantivo, «os inocentes»: o objeto de «opprimunt».
opprimo verbo, presente do indicativo, 3ª pessoa do plural
Esmagar, reprimir.
Wiktionary